Chełmskie koszary w 1944 roku
Na terenie dawnych koszar wojskowych w Chełmie w 1944 roku stacjonowali żołnierze 5. Dywizji Pancernej SS „Wiking”. Zachowana fotografia z tego okresu ukazuje w centralnym punkcie Johannesa Rudolfa Mühlenkampa – jednego z najważniejszych dowódców tej formacji, którego wojenne losy splotły się z frontem wschodnim. Zdjęcie pochodzi ze zbioru Artura M., publikowanego przez profil „Chełm na sygnale”.
Kariera dowódcza Mühlenkampa
Mühlenkamp przeszedł w strukturach dywizji „Wiking” całą drogę dowódczą. 18 lutego 1942 roku powierzono mu dowodzenie batalionem pancernym 5. Dywizji Grenadierów Pancernych SS „Wiking”, w okresie intensywnych starć z Armią Czerwoną. Rok później, 1 marca 1943 roku, stanął na czele nowo sformowanego 5. Pułku Pancernego SS, dowodząc nim m.in. w kluczowych bitwach pancernych na przedpolach Warszawy. 12 sierpnia 1944 roku objął dowództwo nad całą dywizją, pełniąc tę funkcję do 9 października 1944 roku i kierując operacjami w rejonie warszawskim, w tym działaniami wymierzonymi przeciwko Powstaniu Warszawskiemu.
Szlak bojowy dywizji „Wiking”
Formacja Waffen-SS powstała 20 listopada 1940 roku, a jej pierwszym dowódcą był SS-Obergruppenführer Felix Steiner. W dużej mierze złożona z ochotników ze Skandynawii i Europy Zachodniej jednostka przeszła jeden z najcięższych szlaków bojowych II wojny światowej.
- 1941–1942: w składzie Grupy Armii „Południe” dywizja nacierała w kierunku Rostowa nad Donem; po zimowym odwrocie latem 1942 roku, w ramach operacji „Blau”, wkroczyła na Kaukaz.
- 1943–1944: podczas operacji „Cytadela” pozostawała w odwodzie, a w trakcie odwrotu została okrążona w tzw. Kotle Czerkaskim. 16 lutego 1944 roku resztki sił przebiły się z okrążenia. Zdziesiątkowana jednostka wycofała się w rejon Kowla, a następnie – po ciężkich stratach – trafiła na reorganizację i odpoczynek do Chełma.
- 1944–1945: w lipcu 1944 roku dywizja wzięła udział w wielkiej bitwie pancernej na przedpolach Warszawy, a pod koniec roku przeniesiono ją na Węgry, gdzie uczestniczyła w próbach odsieczy Budapesztu i w ofensywie nad Balatonem.
Zakończenie działań
Po porażce na Węgrzech formacja wycofywała się przez Czechosłowację do Austrii. Działania bojowe zakończyła 8 maja 1945 roku, a jej żołnierze – unikając niewoli sowieckiej – poddali się wojskom amerykańskim w rejonie Radstadt i Kleinarl (powiat St. Johann im Pongau, Salzburg).
„Zbiór fotografii Artur M.” – źródło: profil „Chełm na sygnale”
Źródło: Chełm na Sygnale
